NetOO Nu

GEDRAGSVERANDERING voor een leefbare wereld:

Geef je een duwtje in de juiste richting of niet? Ben je transparant over dat je een duwtje geeft? Wat is de juiste richting? En voor wie?

 

In het kader van de NetOO boekenclub vormde zich de leesclub ‘Duwtje’, die zich in de wereld van gedragsverandering begaf en het boek ‘Een duwtje in de juiste richting’ besprak. In dit boek vertellen Joyce Croonen en Liza Luesink 4 stappen en 16 bewezen technieken die je kunt inzetten om te komen tot gedragsverandering. We hebben verkend of we hier iets mee kunnen voor het lustrumthema.

 

We vragen ons af of gedragsbeïnvloeding hetzelfde is als manipuleren? Of geven we alleen een duwtje in de richting die je eigenlijk al op wilt?

Volgens het boek zijn duwtjes vooral bedoeld voor mensen die een doel nastreven dat nu door automatische processen verhinderd wordt. De kern van elk duwtje is dat het de vrijheid niet aantast. We zien onszelf namelijk graag als autonome wezens die onze eigen keuzes maken.

 

Uit onderzoek blijkt dat ons brein niet genoeg capaciteit heeft om alle prikkels die op ons afkomen bewust te verwerken; 90-98% van ons gedrag is onbewust.

In ons brein zijn twee tegenovergestelde en elkaar aanvullende systemen actief. Het automatische systeem is het snelle netwerk dat ons impulsief laat reageren. Het rationele systeem is reflectief en (daardoor) een stuk trager.

Het automatische systeem lijkt te beïnvloeden door nudging. Maar, het hotte ‘nudging’ is geen simpel trucje dat je simpelweg kunt knippen en plakken. Gedragsverandering is een vak, geven de schrijvers aan en beschrijven vier knoppen die je inzicht geven in de hindernissen en kansen die er zijn om het gewenste gedrag te (laten) vertonen.

 

Maar wat zijn nou die knoppen waar je volgens ‘Duwtje’ aan draaien kunt?

  • Gemak: Maak het haalbaar en gebruik de ‘Law of least effort’.
  • Weerstand: Welke weerstandenspelen een rol? Herken én erken ze!
  • Normen: Benut wat anderen doen (wat doet de meerderheid en welke persoonlijke normen zijn belangrijk)
  • Motivatie: Activeer de drijfveren (kijk naar intrinsieke en/of extrinsieke motivatie).

 

We hebben o.a. gekeken hoe we dezen kunnen toepassen in ons lustrumjaar. Wellicht herken je ze?

 

Dat het een echt vakgebied is blijkt ook wel uit onze discussie. Zo zijn we met ons gesprek niet ergens op uitgekomen en stellen onszelf nog steeds de volgende vragen:

  • Hoe activistisch mogen we zijn voor een leefbare wereld?
  • Mag je als het gaat om een leefbare wereld manipuleren? (We worden al wel de andere kant op gemanipuleerd, zoals bij ons koopgedrag)
  • Wanneer vinden we iets de moeite waard?
  • En, hoe leef je alsof je leven ervan afhangt?
  • We hebben het zo goed… Maar, hebben we het wel zo goed?? (als je kijkt naar de staat van de aarde)? Wanneer hebben we het eigenlijk goed?

 

Voordat we gingen wandelen en genieten van de mooi bloeiende bloesem in de straat, en het heerlijke (vegetarische) Indiaanse eten, hadden we het nog kort over een prachtig tv-programma dat nu te zien is op NPO1 met Andre Kuipers, namelijk ‘Ruimteschip aarde’. Hierin wordt het leven op onze planeet vergeleken met leven in een ruimteschip. Beiden circulair, maar op aarde zijn we ons daar niet altijd van bewust. Tijdens het NetOO diner Pensant gaf Mathijs Schouten aan dat we weer ‘verliefd moeten worden op de aarde’. Daar helpen deze uitzendingen zeker in mee. Een aanrader!

Ruimteschip Aarde: We zijn geen passagiers maar allemaal crew…

 

Leesclub Duwtje: Gerlinde, Iris, Remco, Marieke, Sebo en Thelma

 

P.s. Oh ja, we hebben ook nog gesproken over je relatie met wormen 🙂 Meer weten? Vraag ons gerust!

 

Deze blog is de vierde in een reeks rondom het twintigjarig lustrum van NetOO. We nemen geïnteresseerden graag mee in onze verkenning van de manier waarop we als onderwijskundigen bij kunnen dragen aan gedragsverandering voor een leefbare wereld.